Justyna Kabala
"Z Urzecza – ornamenty współczesne”
Okres realizacji: wrzesień 2025 / luty 2026
#KPO #FunduszEeuropejskie #NextGenerationEU #KorzyściDlaCiebie
Przedsięwzięcie objęte jest wsparciem w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, komponent Odporność i konkurencyjność gospodarki, inwestycja A2.5.1: Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju.
Projekt stypendialny "Z Urzecza – ornamenty współczesne” zakłada stworzenie serii prac plastycznych wraz z wystawą i towarzyszącymi jej prelekcjami. W ramach przedsięwzięcia powstaną wielkoformatowe rysunki inspirowane kulturą Urzecza – mikroregionu etnograficznego, położonego po dwóch stronach Wisły pomiędzy ujściami Pilicy i Wilgi, a południową częścią Warszawy.
Prace tworzone są przy użyciu tabletu graficznego i stanowią współczesną, autorską interpretację elementów kultury tego regionu. Projekt jest kontynuacją serii powstałych w ciągu ostatnich dwóch lat, w ramach ekspozycji pt. "Źródła", "Roots", czy "Z Czerska" prezentowanych, między innymi, w Muzeum Wycinanki w Konstancinie-Jeziornie czy we współpracy z Uniwersytetem i Św. Cyryla i Metodego w Wielkim Tyrnowie w Bułgarii.
W ramach przedsięwzięcia przewidziana została wystawa rysunków w formie wydruków i towarzyszące jej prelekcje-wykłady wygłoszone przez uznanych badaczy regionu. Celem projektu jest popularyzacja regionu, poszerzenie wiedzy o Urzeczu, a także integracja środowiska artystycznego z naukowym.
"Z Urzecza – ornamenty współczesne”
Wystawa indywidualna
Wernisaż: sobota, 7 luty 2026, godzina 17.00
Pałacyk Konopackiego
Dom Kultury „Praga”
ul. Strzelecka 11/13 (wejście od Środkowej)
Prelekcje:
dr Łukasz Maurycy Stanaszek
dr Piotr Rytko
Kuchnia Urzecza:
Magdalena i Patryk Zduńczykowie
Wystawa czynna w dniach: 04.02-28.02.2026
Z Urzecza – ornamenty współczesne to cykl wielkoformatowych rysunków inspirowanych kulturą Urzecza – mikroregionu etnograficznego, położonego po dwóch stronach Wisły pomiędzy ujściami Pilicy i Wilgi, a południową częścią Warszawy.
Prace stworzone zostały przy użyciu tabletu graficznego i stanowią współczesną, autorską interpretację elementów kultury tego regionu. Projekt jest kontynuacją powstałych w ciągu ostatnich dwóch lat ekspozycji pt.: Źródła, Roots, czy Z Czerska prezentowanych, między innymi, w Muzeum Wycinanki w Konstancinie-Jeziornie i we współpracy z Uniwersytetem Św. Cyryla i Metodego w Wielkim Tyrnowie w Bułgarii.
Seria rysunków nawiązuje do ludowych ornamentów. Prace, w większości, przybierają podłużną formę przypominającą wieszane na ścianach kilimy, czy ręcznie tworzone bieżniki na stół. Poszukując własnych środków wyrazu, nawiązuję do motywu haftu wilanowskiego i wycinanki z regionu, między innymi, Powiśla Garwolińskiego i Kołbieli. Symetryczne kompozycje opracowane wzdłuż jednej osi często nawiązują do drzewa życia, symbolizującego nieśmiertelność, odnawialność i niezmienność cyklu rocznego. W stworzonych rysunkach elementy fauny i flory przeplatają się z charakterystycznymi elementami Urzecza – wiatrakami, łodziami, narzędziami, wierzbami czy wyrobami z wikliny.
Dzięki powstałej serii nawiązuję do wspomnień, odkrywam relacje ze swoim rodem i miejscem, z którego pochodzą moi bliscy. Ornament staje się śladem pamięci. Powtarzalność nabiera cech rytuału, próby utrwalenia emocji w formie syntetycznych kompozycji.
Celem projektu jest popularyzacja regionu, poszerzenie wiedzy o Urzeczu, a także integracja środowiska artystycznego z naukowym. Wystawie towarzyszą prelekcje, wygłoszone przez wybitnych badaczy regionu – dr. Łukasza Maurycego Stanaszka i dr. Piotra Rytko. Podczas wernisażu spróbować będzie można wybranych potraw z Urzecza, przygotowanych przez Magdalenę i Patryka Zduńczyków – autorów książki Kuchnia Urzecza.
dr Justyna Kabala
Zaproszenie na wystawę:
Autorzy Prelekcji:
Dr Łukasz Maurycy Stanaszek jest antropologiem i archeologiem, kustoszem dyplomowanym i kierownikiem Pracowni Antropologicznej w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie, popularyzatorem nauki, badaczem i odkrywcą Urzecza.
Jest autorem ponad stu prac naukowych i popularnonaukowych, w tym pierwszej monografii nadwiślańskiego Urzecza Nadwiślańskie Urzecze. Podwarszawski mikroregion etnograficzny. Uhonorowany między innymi: tytułem Zasłużony dla Góry Kalwarii, złotą odznaką Za Opiekę nad Zabytkami jak również odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej. W 2020 r. został laureatem 21. edycji Nagrody Marszałka Województwa Mazowieckiego za społeczną aktywność.
Więcej o Autorze:
Łukasz Maurycy Stanaszek (Wikipedia)
Dr Piotr Rytko jest społecznikiem i pasjonatem lokalnej historii, autorem książek dotyczących Góry Kalwarii i regionu Urzecza, m.in. Na drodze do niepodległości. Nieznani bohaterowie Czerska i Góry Kalwarii z czasów Wielkiej Wojny, Spacerownik po Górze Kalwarii, Dzieje Góry Kalwarii. 350 lat miasta oraz innych publikacji i wystaw historycznych, m.in. Z biegiem Wisły. Z biegiem lat z 2017 r. Współredaktor Rocznika Nadwiślańskiego Urzecza oraz serii Najstarsze Księgi Metrykalne Ziemi Czerskiej. Obecnie prezes Piaseczyńskiego WOPR oraz Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Oddział w Czersku.
Kuchnia Urzecza
Magdalena i Patryk Zduńczykowie
Magdalena i Patryk Zduńczykowie to małżeństwo z Czerska, autorzy książki Kuchnia Urzecza, której celem jest popularyzacja oraz ocalenie przed zapomnieniem kuchni nadwiślańskiego Urzecza. Książka łączy tradycyjne przepisy z opowieściami o historii, kulturze i tożsamości regionu. Patryk Zduńczyk związany z Urzeczem od pokoleń, z pasją zajmuje się historią, folklorem i ochroną lokalnego dziedzictwa oraz aktywnie popularyzuje wiedzę o regionie. Magdalena Zduńczyk odpowiada za kulinarną stronę publikacji, z cierpliwością i uważnością odtwarzając dawne receptury oraz przywracając pamięć o tradycyjnych smakach Urzecza.